Forex Spread Nedir ve Neden Önemlidir?
Spread, forex işlemlerinin en görünür maliyet kalemidir. Brokerların spreadleri nasıl fiyatlandırdığını ve bunları nasıl karşılaştıracağınızı anlamak, işlem sermayenizi korumanın temel taşıdır.
Forex Spread Nedir?
Bir forex işlem platformunu açıp bir döviz çiftine baktığınızda iki fiyat görürsünüz: alış (bid) ve satış (ask). Alış fiyatı, brokerın sizden baz dövizi satın alacağı fiyatı; satış fiyatı ise size satacağı fiyatı ifade eder. Bu iki değer arasındaki fark spread olarak adlandırılır.
Örneğin EUR/USD için 1,10500 / 1,10507 kuru gösteriliyorsa spread 0,7 pip'tir. Her işlem açtığınızda başabaş noktasının zaten 0,7 pip gerisinden başlarsınız. Standart bir lot (100.000 birim) büyüklüğünde bu, yaklaşık 7,00 USD anlık maliyete karşılık gelir.
Aktif forex yatırımcılarının kavraması gereken en kritik işlem maliyeti budur.
Sabit ve Değişken Spreadler
Brokerlar iki temel spread yapısı sunar:
Sabit spreadler, piyasa koşullarından bağımsız olarak değişmez. Öngörülebilir olmaları nedeniyle başlangıç seviyesi yatırımcılar tarafından tercih edilse de tipik olarak ortalama değişken spreadin üzerinde seyreder. Sabit spreadler ağırlıklı olarak piyasa yapıcı modelde çalışan brokerlar tarafından sunulmaktadır.
Değişken (kayan) spreadler, anlık piyasa likiditesine göre dalgalanır. Londra-New York seansı çakışması gibi işlem yoğunluğunun zirveye ulaştığı saatlerde son derece dar olabilirken düşük likidite dönemlerinde ve haber açıklamalarında belirgin biçimde genişleyebilir. ECN brokerlar genellikle değişken spread sunar.
Profesyonel yatırımcıların büyük bölümü değişken spreadleri tercih eder; zira likit piyasa saatlerinde işlem yapıldığında ortalama maliyet daha düşük kalmaktadır.
Broker Spreadleri Nasıl Karşılaştırılır?
Yalnızca brokerın ilan ettiği spreada bakmanız yeterli değildir. Şunlara dikkat edin:
- Tipik spread — normal işlem koşullarındaki ortalama
- Minimum spread — yanıltıcı olabilir; önemli olan gerçekte deneyimleyeceğinizdir
- Haber saatlerindeki spread — yalnızca spread uygulayan brokerların maliyeti telafi ettiği dönem
- Komisyon yapısı — 6 USD komisyonla 0,0 piplik spread, düşük hacimlerde komisyonsuz 0,6 piplik spreadden daha pahalıya gelebilir
Standart lot büyüklüklerinde başabaş hesaplaması şu şekildedir: 1 pip = 10 USD. 0,6 piplik spread, standart lot başına 6 USD'ye karşılık gelir. 0,0 piplik spread üzerindeki 6 USD komisyon da aynı maliyeti doğurur; yani her ikisi eşdeğerdir — o hacimde.
ECN Brokerlar ile Piyasa Yapıcılar
Spreadleri değerlendirirken bu ayrım son derece önemlidir:
ECN (Elektronik İletişim Ağı) brokerlar, emirlerinizi doğrudan bankalararası piyasaya yönlendirir. Gerçek piyasa fiyatlarını aktarırlar; bu, spreadlerin son derece dar olabileceği anlamına gelir (bazen 0,0 pip'e kadar), ancak değişkendir. Gelirlerini komisyondan elde ederler. IC Markets, Pepperstone ve Tickmill bu modelle faaliyet göstermektedir.
Piyasa yapıcı brokerlar, emirlerinizin karşı tarafını dahili olarak üstlenir. Müşteri pozisyonlarını dengeleyerek dışarıda hedge eder. Bu model sabit spread, komisyonsuzluk ve zaman zaman bonus imkânı sunmakla birlikte brokerın doğrudan müşteri zararından kâr elde ettiği anlamına da gelir.
Her iki model de temelden etik dışı değildir. Düzenlenmiş piyasa yapıcılar yasalara uygun biçimde faaliyet göstermektedir. Ancak farkı anlamak bilinçli bir tercih yapmanızı sağlar.
Farklı İşlem Tarzlarında Spread Maliyetinin Gerçek Etkisi
Spreadlerin etkisi işlem sıklığına göre önemli ölçüde değişir:
| İşlem Tarzı | Aylık Ortalama İşlem | Spread Etkisi | |-------------|---------------------|---------------| | Uzun vadeli yatırımcı | 2–5 | Çok düşük | | Swing trader | 20–40 | Orta düzey | | Gün içi işlemci | 100–200 | Belirgin | | Scalper | 500–1.000+ | Kritik |
Standart lot büyüklüğünde aylık 800 işlem gerçekleştiren bir scalper için 0,3 piplik spread farkı, aylık 2.400 USD ek maliyete dönüşür. Spread optimizasyonu teorik değil, doğrudan kârlılığı etkileyen bir karardır.
Sonuç
Spread, işlem denkleminizdeki görünmez bir sürtünme kuvvetidir. Ara sıra işlem yapan yatırımcılar için neredeyse göz ardı edilebilir. Profesyonel veya yüksek frekanslı işlemciler için ise broker seçimi yoluyla spread yapısını optimize etmek, uzun vadeli kârlılığı artırmaya yönelik en kaldıraçlı iyileştirmelerden biridir. Spreadleri her zaman bağlamıyla değerlendirin: komisyon dahil toplam işlem maliyetlerini karşılaştırın, ne zaman ve nasıl işlem yaptığınızı göz önünde bulundurun; ilan edilen minimumlar yerine doğrulanmış ortalama spread verisi yayımlayan brokerları tercih edin.